De geschiedenis van bordspellen

Als je moet gokken hoe oud het oudste bordspel is, wat zou je dan zeggen? De middeleeuwen? Veel mensen denken dat schaken het oudste spel is, dat eind 15e eeuw ontstond zoals het spel dat we nu kennen. Maar de voorvader van schaken, ‘Chaturanga’, werd 2000 jaar geleden al gespeeld in India.

Alleroudste bordspel: meer dan 9000 jaar oud

Toch moeten we nog verder teruggaan voor het oudste bordspel. Het vroegste bewijs dat is gevonden van een bordspel is meer dan 9000 jaar oud en komt uit het Midden-Oosten. Er zijn in Jordanië, Syrië en Iran verschillende platte stenen met twee of drie rijen gaten gevonden. Sommige wetenschappers denken dat ze de voorlopers waren van het spel Mancala uit Egypte.

Mancala was een telspelletje waarbij twee spelers zaden moesten zaaien in rijen van tussen de twee en vier gaten. Het doel was volgens een strategie te tellen en te veroveren.

Een ander duidelijk bewijs van een bordspel werd in de vorm van een fresco gevonden in een graf in Egypte. Dit was het bordspel Senet, wat betekent ‘het spel van voorbijgaan’. Senet had een spelbord met dertig vierkante vakjes. Het doel was om als eerste al je pionnen op het vakje nummer dertig te krijgen.

Een bordspel ging om meer dan alleen plezier

Volgens sommige historici speelden mensen Senet en andere bordspellen niet alleen voor hun plezier, maar hing er ook een toekomstvoorspelling aan vast. Als het spel goed afliep, betekende dat de toekomst ook positief was. Bij een goed einde werd er bijvoorbeeld een goede oogst voorspeld. Zo werd mancala gespeeld als vruchtbaarheidsritueel zodat mensen een betere oogst kregen.

Ook waren bordspellen belangrijk bij begrafenisrituelen en religieuze ceremonies. Mensen geloofden dat succesvolle spelers werden beschermd door bepaalde goden en dat wanneer ze overleden, ze hun reis door het hiernamaals vergemakkelijkten. Daarom zijn er zoveel senet bordspellen gevonden in graven.

Geschiedenis van de moderne bordspellen

Er wordt gedacht dat meer dan 5000 jaar geleden het eerste moderne bordspel werd gespeeld. Dat spel is het nog steeds populaire Backgammon!

Andere bordspellen die je kent, zoals Monopoly komen uit een wat latere periode. In 1903 werd Monopoly bedacht door Elizabeth J. Magie Phillips. Dit heette toen nog geen Monopoly, maar ‘The Landlord’s Game’. Ze had het ontworpen om de belastingen uit te leggen aan mensen. Het werd niet goed ontvangen.

Iets later, in 1934, werd het spel door de Amerikaanse Charles B. Darrow nieuw leven ingeblazen en veranderde ‘The Landlord’s Game’ in het Monopoly dat we nu kennen.

In dezelfde periode werd Scrabble bedacht, wat toen nog ‘Lexico’ heette. Pas in 1948 kreeg het spel de naam Scrabble en werd het populair.